Göç Şehri 1804 - 1918
İlk Avusturya İmparatoru
Roma-German İmparatoru ünvanını taşıyan İkinci Franz 1804 yılında kendisini Avusturya İmparatoru Birinci Franz ilan etmiştir ve 1806 yılında Roma-German İmparatoru ünvanını geri vermiştir. Bu adım sonucunda yalnız Avusturya'nın Alman İmparatorluğu ile yüzyıllar süren bağı değil, çoğu insanın gözünde başlangıcı Jül Sezar'a kadar uzanan bir hükümdarlık soyu da sona ermiştir.
1948 Devriminden "Neudörfler Parti Kongresi'ne"
Öğrencilerin öncülüğünü yaptığı 1848 Burjuva Devrimleri Viyana'yı kısa bir süre etkilemiştir. Ondokuzuncu yüzyılın ortalarında başlayan sanayileşme sonucunda artık tarımda gerek duyulmayan işçiler büyük kitleler halinde şehirlere göç etmeye başlamıştır. İşçi kitlelerinin Almanya, İngiltere ya da Fransa gibi ülkelerde menfaat birlikleri ve partiler kurarken, Avusturya'da bu 1867 yılından sonra ancak mümkün olmuştur.
O yıl içinde imparator Birinci Franz Joseph, Macarlara büyük tavizler vermek zorunda kalmış ve aynı zamanda Avusturya'da da bir Devlet Anayasasını yürürlüğe koymuştur. Bu yasa hala kısmen günümüzdeki Avusturya Anayasası'nın bir parçasını oluşturmaktadır.
Dernekler Hukuku içeren Anayasa, işçi eğitim derneklerinin kurulmasına olanak sağlamıştır, ama Rusya hariç, artık diğer Avrupa ülkelerinde standart oluşturan işçi partisinin kurulmasına halen izin vermemektedir.
Bugün Burgenland eyaleti sınırları içinde kalan, o zamanlar ise Macaristan topraklarında yer alan Neudorf şehrinde yapılan "Neudörfler Parti Kongresi" ile monarşinin ilk sosyal demokrat işçi partisi kurulmuştur. Bu, hukuki mevzuatın imparatorluğun doğusunda daha liberal bir şekilde uygulanması sayesinde mümkün olmuştur.
Viyana'ya Göç
O dönemlerde yaklaşık 600.000 olan Viyana nüfusu 1925 yılına kadar toplam 2,1 milyona yükselmiştir. Göçmen dalgaları ve insanların iş gücü sayesinde Viyana milyonlarca insanın yaşadığı bir şehir olabilmiştir. Nüfustaki hızlı artış, konut sayısı ile nüfus sayısı arasında bir orantısızlık oluşmuştur. Bugün Viyana'nın nüfusu 500.000 daha düşük olmasına rağmen, o dönemden 400.000 daha fazla konuta sahiptir.
1910 yılında Viyana nüfusunun %42'sinin Almanca'dan farklı bir ana dile sahipti. Bunlar arasında en büyük grup, sayısı 100.000'i geçen, Çekçe konuşanlar oluştururdu.
Viyana şivesi günümüzde de, Fransa, İtalya, Macaristan, Bohemya ve Moravya'dan (bugünkü Çek Cumhuriyeti) gelen göçmenlerin konuştukları dillerden Almanca'ya giren çok sayıda kelime sonucunda Alman yazı dilinden farklıdır. Şivemizin bir kısmı da Ortaçağ'dan itibaren, Yahudi göçmenlerinden kaynaklanan "Yidiş" kelimelerden oluşmaktadır. Bugün Viyanalılar dillerinin bu özelliklerinden gurur duymaktadırlar.
Yükselen İşçi Sınıfı
O zamanlar göçmenlerin çoğu su tesisatı olmayan basit konutlarda yaşamaktaydı. Sekiz, on kişinin bir odada yaşaması nadir görülen bir durum değildi. Çoğu zaman, gelir sağlamak için mutfağa yatak kurulur ve daha fakir işçilere geceliğine kiralama mecburiyetinde kalınırdı.
1890 ile 1914 yılları arasında her yıl 100.000'den fazla kişi kirayı ödeyemediklerinden dolayı evden çıkarılmaktaydı. Viyana'nın Ringstraße caddesindeki görkemli yapıların nerdeyse tümü de o devirde inşa edilmiştir. Özellikle şehir nüfusunun % 10'unu oluşturan aristokrasi ve burjuva sınıfı göçmenlerden büyük ölçüde yararlanmaktaydı. Doktor Viktor Adler 1889 yılında yükselmeye çalışan işçi sınıfını Hainfeld Kurultayında tekrar birleştirerek, modern bir sosyal demokrat parti kurdu.
Viyana belediye hizmetlerinin birçoğu Hıristiyan Sosyal Parti'li olan belediye başkanı Lueger döneminde oluşturulmuştur, fakat bu iyileştirmelerden halkın büyük bir kısmı yararlanamıyordu. Aynı zamanda, yeni yüzyıla geçiş döneminde, Viyana'da güne kadar görülmemiş bir kültürel ve ekonomik kalkınma gerçekleştirmektedir. 1890 yılında işçi sınıfının ilk Bir Mayıs yürüyüşü yapıldı. Amaç, imparatorun ve sosyetenin Prater törenine bir şekilde karşılık vermekti. 1907 yılında zorunlu olarak, erkekler için genel ve eşit seçim hakkı Avusturya'da da uygulamaya konuldu. Buna karşılık kadınlar hala seçim hakkına sahip değildiler. Kadınlar için seçim hakkı ancak 1. Dünya Savaşı'ndan (1914 - 1918) sonra demokratik cumhuriyet döneminde yürürlüğe girdi.
20. yüzyıldan 21. yüzyıla - 1918 - 2006
© Foto: wienweb
İrtibat Formu
